أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

350

قانون ( فارسى )

طبيبان دانه‌هاى ثمر آس را در آفتاب مىگذارند تا خشك مىشوند ، آن وقت مىكوبند و با پيمانهء شش رطلى يك پيمانه از آن كوبيده را با بيست و يك اوقيه آب و بيست و يك اوقيه شراب كهنه مخلوط مىكنند و مىگذارند كه كوبيده خوب در آن بخيسد ؛ سپس آن را مىفشرند و حاصل فشرده را با كمى عسل در ديك بر آتش مىنهند و تا مورمور كرد از آتش برمىگيرند . 24 - مرباى آس تنها افشرهء آس را بر آتش مىجوشانند تا غليظ مىشود و به قوام مىآيد همين را رب آس يا مرباى آس مىنامند . 25 - شراب برگ آس جوانه‌هاى آس و برگ آس و دانهء ثمر آس سياه را بكوب و آبش را بگير تا افشرهء آن به ده من برسد . اين ده من افشرهء جوانه و برگ و ثمر آس سياه را در ديك بريز و پرسه بستو افشرهء انگور را بر آن اضافه كن و بر آتش بگذار بپزد تا دو سومش مىماند و يك سوم بخار مىشود . آن را بپالاى و كمى عسل بر آن پاليده بريز و بر آتش بگذار و تا مورمور كرد از آتش بردار و در ظرفى پاك و پاكيزه بريز و نگهدار در وقت نياز از آن استفاده كن ! اين شراب برگ آس در علاج كسانى كه قرحهء چركين در سر دارند ، براى كسانى كه شورهء سرشان زياد است ، در علاج جوشهاى روىآور بر بدن ، در تند و قوى كردن لثهء سست شده و فروهشته ، در علاج ورم اطراف زبان كوچكه و براى كسانى كه چرك از گوششان مىتراود بسيار خوب و سازگار است . كسى كه زياد عرق مىكند اگر از اين شراب استفاده كند عرقش از بين مىرود . « 1 » 26 - شربت نعناع اين شربت از قى كردن ، دل بهم آمدن ، تهوع و سكسكه جلوگيرى مىكند ، كم‌اشتهايى را از بين مىبرد و اشتها را صاف مىكند . دستور ساختن شربت نعناع نسخه انار شيرين و انار ترش را همراه پيه داخلشان بكوب و بر آتش بپز تا نصف آن مىماند . دو رطل از آن باقيمانده را سوا كن ! افشرهء نعناع يك رطل ، عسل يا شيرهء شكر يك رطل بياور و همه را با هم مخلوط كن و بگذار بر آتش بپزد تا پرمايه و غليظ مىشود . حاصل را بپالاى و به منظور دارويى استعمال شود .

--> ( 1 ) - شربت برگ آس در قانون چاپ تهران درج نشده است - م .